การจัดตู้พรรณไม้น้ำ (Aquascaping) จำเป็นต้องคัดเลือกปลาที่มีพฤติกรรมไม่กัดแทะใบไม้ ไม่คุ้ยเขี่ยดินปลูกจนฟุ้งกระจาย และมีอุณหภูมิรวมถึงค่าน้ำที่สอดคล้องกับพืชน้ำ ปลาที่นิยมและเหมาะสมตามหลักวิชาการสัตว์น้ำมีดังนี้
จุดเด่นทางชีววิทยา ลำตัวมีแถบสีน้ำเงินสว่างสะท้อนแสงพาดตั้งแต่หัวจรดโคนหาง และมีแถบสีแดงสดครึ่งท่อนล่าง ลำตัวโตเต็มวัยขนาดประมาณ 3–4 เซนติเมตร
พฤติกรรมในตู้ไม้น้ำ เป็นปลาฝูง (Schooling fish) ที่รักสงบ ว่ายเกาะกลุ่มกลางตู้ ไม่ทำลายยอดอ่อนของพืชน้ำ เหมาะสำหรับการปล่อยเลี้ยงตั้งแต่ 8–10 ตัวขึ้นไป
สภาพน้ำที่ต้องการ ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) อยู่ที่ 6.0–7.0 อุณหภูมิน้ำ 22–26°C ต้องการน้ำที่สะอาดและระบบกรองที่มีความเสถียร
จุดเด่นทางชีววิทยา คล้ายคลึงกับปลานีออน แต่มีแถบสีแดงยาวตลอดทั้งลำตัวตั้งแต่ใต้ตาจนถึงโคนหาง ตัวใหญ่กว่านีออนเล็กน้อย (ขนาดโตเต็มวัยประมาณ 4–5 เซนติเมตร)
พฤติกรรมในตู้ไม้น้ำ เป็นปลาฝูงที่ช่วยสร้างมิติให้ตู้ไม้น้ำดูมีสีสันสดใส ไม่รบกวนกุ้งแคระตัวเต็มวัย และชอบว่ายน้ำบริเวณระดับกลางถึงระดับล่างของตู้
สภาพน้ำที่ต้องการ ชอบน้ำอ่อนและมีความเป็นกรดเล็กน้อย ค่า pH 5.5–6.8 ทนอุณหภูมิน้ำในไทยได้ดีกว่านีออน โดยอยู่ที่ประมาณ 24–28°C
จุดเด่นทางชีววิทยา ลำตัวทรงสามเหลี่ยมแบนข้าง มีสีส้มทองอมชมพู พร้อมลวดลายสีดำรูปทรงคล้ายขวานพาดตั้งแต่กลางลำตัวไปจนถึงโคนหาง ขนาดประมาณ 4 เซนติเมตร
พฤติกรรมในตู้ไม้น้ำ ว่ายเกาะกลุ่มกันแน่นมากเมื่อรู้สึกถึงการเคลื่อนไหวนอกตู้ นิสัยสุภาพ ไม่ดุร้าย ไม่ทำลายใบไม้ เหมาะอย่างยิ่งกับตู้ไม้น้ำสไตล์เนเธอร์แลนด์หรือตู้สไตล์ธรรมชาติ
สภาพน้ำที่ต้องการ ปรับตัวเข้ากับสภาพน้ำได้ง่าย ค่า pH 6.0–7.5 อุณหภูมิ 23–28°C
จุดเด่นทางชีววิทยา ปลาในกลุ่มปลาหมอแคระ (Dwarf Cichlid) ลำตัวมีเฉดสีฟ้าแวววาว ครีบหลังมีกระโดงสีดำแซมแดง ขนาดตัวเต็มวัยประมาณ 5–6 เซนติเมตร นิยมเลี้ยงเป็นคู่เพื่อเป็นจุดเด่นหลัก (Centerpiece fish) ของตู้
พฤติกรรมในตู้ไม้น้ำ ว่ายและหากินบริเวณผิวดินระดับล่าง ไม่ขุดรื้อรากไม้น้ำรุนแรงเหมือนปลาหมอสายพันธุ์ใหญ่ แต่มีอาณาเขตของตัวเองเล็กน้อยเฉพาะช่วงจับคู่วางไข่
สภาพน้ำที่ต้องการ ต้องการน้ำสะอาดมาก ค่าไนเตรตต่ำ ค่า pH 6.0–7.0 อุณหภูมิน้ำ 25–29°C
จุดเด่นทางชีววิทยา ปลาแคระในกลุ่มปลาซัคเกอร์ มีปากเป็นกรวยดูด ขนาดเล็กเพียง 3–4 เซนติเมตร มีแถบสีดำยาวพาดข้างลำตัว
พฤติกรรมในตู้ไม้น้ำ ทำหน้าที่เป็น "เทศบาลตู้ไม้น้ำ" ช่วยดูดกินตะไคร่น้ำสีน้ำตาลและตะไคร่เขียวบนใบไม้น้ำ กระจก และขอนไม้ โดยไม่ทำอันตรายต่อผิวใบไม้หรือสัตว์น้ำขนาดเล็ก
สภาพน้ำที่ต้องการ ไวต่อสารเคมีและค่าไนไตรต์ ค่า pH 6.5–7.5 อุณหภูมิ 22–27°C ควรปล่อยลงตู้ที่ตั้งระบบเสร็จสมบูรณ์และมีตะไคร่เกิดขึ้นแล้วเพื่อเป็นแหล่งอาหาร
หลีกเลี่ยงปลากินพืช ห้ามนำปลากลุ่มปลาตะเพียน บาร์บขนาดใหญ่ หรือปลาซิลเวอร์ดอลล่าร์มาเลี้ยง เพราะจะกัดแทะใบไม้น้ำจนเสียหาย
การฉีดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) หากตู้ไม้น้ำมีการจ่ายก๊าซ CO2 ต้องควบคุมให้อยู่ในระดับพอเหมาะ (ประมาณ 20–30 ppm) หากจ่ายมากเกินไปจะทำให้น้ำขาดออกซิเจนและปลาลอยหัวตายได้
