ช่วงรอยต่อฤดูกาลระหว่างปลายฤดูฝนเข้าสู่ฤดูหนาว (เดือนตุลาคม) เป็นช่วงที่สภาพอากาศเปลี่ยนแปลงฉับพลัน ทั้งความชื้นสะสมจากฝนตกและอุณหภูมิที่เริ่มลดต่ำลงในเวลากลางคืน การเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมเช่นนี้ส่งผลกระทบต่อระบบภูมิคุ้มกันของสัตว์เลี้ยงโดยตรง ทำให้เชื้อไวรัส แบคทีเรีย และปรสิตเจริญเติบโตได้ดีเป็นพิเศษ เจ้าของจึงต้องเฝ้าระวังปัญหาสุขภาพสำคัญตามหลักชีววิทยา ดังนี้
กลไกการเกิด: เมื่ออากาศเย็นลง หลอดเลือดฝอยบริเวณเยื่อบุทางเดินหายใจจะหดตัว ส่งผลให้เม็ดเลือดขาวเดินทางไปดักจับสิ่งแปลกปลอมได้ช้าลง เชื้อไวรัสจึงเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายขึ้น เช่น โรคหลอดลมอักเสบติดต่อในสุนัข (Kennel Cough) และเชื้อไวรัสเฮอร์ปีส์ (FHV-1) หรือคลิซี (FCV) ในแมว
อาการสังเกต: จาม มีน้ำมูกใสหรือข้น มีขี้ตา ไอแห้ง ซึม และเบื่ออาหาร
การป้องกัน: จัดที่นอนให้อบอุ่น ไม่อยู่ในแนวลมโกรกหรือใต้ช่องแอร์โดยตรง และตรวจเช็กโปรแกรมวัคซีนรวมให้ครบถ้วน
กลไกการเกิด: น้ำฝนที่ตกชะล้างผิวดินมักพัดพาเชื้อโรค เช่น แบคทีเรีย E. coli, Salmonella รวมถึงเชื้อโปรโตซัวอย่าง Giardia และ Coccidia ขังตามแอ่งน้ำกลางแจ้ง เมื่อสัตว์เลี้ยงเผลอดื่มหรือเลียอุ้งเท้าหลังวิ่งเล่น จะทำให้ทางเดินอาหารติดเชื้อเฉียบพลัน
อาการสังเกต: ถ่ายเหลว มีมูกเลือดปน กลิ่นคาวรุนแรง อาเจียน และมีภาวะขาดน้ำ
การป้องกัน: ห้ามปล่อยให้สุนัขกินน้ำขังตามพื้นดิน หมั่นล้างและเช็ดอุ้งเท้าให้แห้งสนิททุกครั้งหลังกลับเข้าบ้าน
กลไกการเกิด: เชื้อแบคทีเรีย Leptospira ปนเปื้อนออกมากับปัสสาวะของหนูและสัตว์ฟันแทะในแหล่งน้ำขัง เชื้อสามารถชอนไชเข้าสู่ร่างกายสัตว์เลี้ยง (และติดต่อสู่คนได้) ทางบาดแผล เยื่อบุตา หรือการกินน้ำที่มีเชื้อเข้าไป ส่งผลทำลายตับและไตอย่างรุนแรง
อาการสังเกต: ไข้สูง ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม อาเจียน ซึมหนัก
การป้องกัน: หลีกเลี่ยงการพาสัตว์เลี้ยงไปเดินลุยน้ำขัง และพิจารณาฉีดวัคซีนป้องกันโรคฉี่หนูในสุนัขตามคำแนะนำของสัตวแพทย์
กลไกการเกิด: ความชื้นในอากาศสูงทำให้ผิวหนังและเส้นขนแห้งช้าลง กลายเป็นสภาวะที่เหมาะสมต่อการขยายพันธุ์ของเชื้อรากลุ่ม Microsporum canis (เชื้อราเรื้อนเปียก/กลาก) และยีสต์ Malassezia
อาการสังเกต: คัน เกา ผิวหนังแดง มีกลิ่นอับ ขนร่วงเป็นวง หรือมีสะเก็ดรังแค
การป้องกัน: หากสัตว์เลี้ยงเปียกฝน ต้องอาบน้ำและเป่าขนให้แห้งสนิทจนถึงโคนขน ห้ามปล่อยให้ขนแห้งเองตามธรรมชาติเด็ดขาด
จัดพื้นที่นอน: ใช้เบาะหรือผ้ารองนอนเพื่อป้องกันความเย็นจากพื้นกระเบื้องสัมผัสร่างกายโดยตรง
รักษาความสะอาดของน้ำดื่ม: เปลี่ยนน้ำสะอาดทุกวัน และล้างชามน้ำเพื่อป้องกันการสะสมของแบคทีเรีย
ป้องกันปรสิตภายนอก: ความชื้นช่วงปลายฝนเป็นฤดูแพร่พันธุ์ของเห็บและหมัด ควรหยอดยาหรือให้ยากินป้องกันปรสิตและพยาธิเม็ดเลือดอย่างสม่ำเสมอตามรอบเวลา