อย่าเพิ่งเลี้ยงกระต่ายถ้ายังไม่รู้สิ่งนี้!

เปิดคู่มือทาสมือใหม่ ดูแลครบจบในที่เดียว ก่อนพาน้องเข้าบ้าน

กระต่ายปุยฝ้ายตัวเล็กๆ หน้าตาน่ารัก ตาโต แก้มป่อง ใครเห็นก็อยากพาเกลับบ้านใช่ไหมครับ? แต่รู้หรือไม่ว่า... กระต่ายเป็นหนึ่งในสัตว์เลี้ยงที่ "ถูกทิ้งและป่วยเสียชีวิตมากที่สุด" เพียงเพราะผู้อยู่อาศัยขาดความเข้าใจที่ถูกต้อง
ถ้าคุณกำลังคิดจะเลี้ยงกระต่าย หยุดอ่านบทความนี้สัก 3 นาที เพื่อเช็กดูว่าคุณพร้อมจะรับมือกับ 5 เรื่องสำคัญต่อไปนี้แล้วหรือยัง!
1. ถอดรหัสลับ "ภาษากาย" กระต่ายกำลังพูดอะไรกับคุณ?
กระต่ายเป็นสัตว์ที่ไม่ส่งเสียงร้องโวยวายเหมือนหมาหรือแมว แต่พวกเขาใช้ร่างกายในการสื่อสารอย่างชาญฉลาด ถ้าเราสังเกตดีๆ จะรู้ทันทีว่าพวกเขากำลังคิดอะไรอยู่
กระทืบเท้าเสียงดัง (Thumping) เมื่อกระต่ายใช้ขาหลังกระทืบพื้นจนเกิดเสียงดังปัง! นั่นแปลว่าพวกเขากำลัง "กลัว ตกใจ หรือระแวง" สิ่งแวดล้อมรอบตัว เป็นสัญชาตญาณเตือนภัยขั้นสุด
เอาคางถูไปทั่ว (Chinning) กระต่ายมีต่อมกลิ่นอยู่ที่คาง (มนุษย์ไม่ได้กลิ่น) การที่เขาเอาคางไปถูเฟอร์นิเจอร์ ขอบกรง หรือแม้แต่ขาของคุณ แปลว่าเขากำลังประกาศว่า "นี่คืออาณาเขตของฉัน! คุณก็เป็นของฉันนะ"
ท่าทิ้งตัวแบนราบ (Sploot) หากกระต่ายของคุณนอนเหยียดขาหลังไปข้างหลัง หรือนอนตะแคงข้างแล้วหลับตาพริ้ม นั่นคือสัญญาณที่บอกว่า "ฉันปลอดภัยและผ่อนคลายมากๆ"
วิ่งวนรอบขา (Circling) หากพวกเขาตัวติดคุณ วิ่งวนเป็นเลขแปดรอบขาของคุณเวลาเดิน แสดงถึงความรัก ความตื่นเต้นดีใจที่ได้เจอ หรือในกระต่ายที่โตแล้วอาจเป็นการแสดงความเกี้ยวพาราสี

2. โภชนาการ 80-15-5 คีย์เวิร์ดสำคัญของระบบทางเดินอาหาร

ระบบย่อยอาหารของกระต่ายละเอียดอ่อนมาก ความเชื่อเก่าๆ ที่ว่ากระต่ายกินแครอทหรือผักบุ้งเป็นหลักเป็นเรื่องที่อันตรายและทำให้น้องท้องอืดตายได้ง่ายๆ สูตรอาหารที่ถูกต้องสำหรับกระต่ายโต (อายุ 6 เดือนขึ้นไป) คือ 80-15-5
80% ต้องเป็น "หญ้าแห้ง" (Timothy Grass): หญ้าแห้งมีไฟเบอร์สูงมาก ช่วยกระตุ้นให้ลำไส้ขยับตัวตลอดเวลา และสิ่งสำคัญที่สุดคือ "ช่วยลับฟัน" เนื่องจากฟันของกระต่ายงอกยาวขึ้นทุกวัน หากไม่ได้เคี้ยวหญ้า ฟันจะยาวจนแทงเหงือกทะลุกระพุ้งแก้มจนกินอาหารไม่ได้
15% คือ "ผักใบเขียว" ช่วยเสริมวิตามินและน้ำ เช่น ผักชีฝรั่ง, ใบกะเพรา, หรือกวางตุ้ง (ควรเลี่ยงผักที่มีแก๊สเยอะ เช่น กะหล่ำปลี)
5% คือ "อาหารเม็ดและขนม": อาหารเม็ดควรให้จำกัดเพียงวันละ 1-2 ช้อนโต๊ะ เพื่อไม่ให้น้องอ้วนเกินไป ส่วนผลไม้หวานๆ หรือแครอท ให้จำกัดเป็นเพียงของรางวัลชิ้นเล็กๆ นานๆ ครั้งพอครับ

3. สัญญาณเตือนภัย "อาการป่วย" ที่ห้ามปล่อยผ่านเกิน 12 ชั่วโมง!

ในธรรมชาติกระต่ายเป็นผู้ถูกล่า พวกเขาจึงมีสัญชาตญาณในการ "เก็บอาการป่วย" เพื่อไม่ให้ดูอ่อนแอต่อหน้าศัตรู กว่าที่เจ้าของจะเห็นว่าน้องซึม แปลว่าน้องป่วยหนักแล้ว หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์เฉพาะทาง (Exotic Pet) ทันที
ภาวะลำไส้อืด (GI Stasis) สังเกตได้จากการที่กระต่าย "ไม่กินอาหารและไม่ถ่ายอึ" นานเกิน 12 ชั่วโมง หรืออึมีขนาดเล็กลงเท่าเม็ดพริกไทย น้องจะนั่งคุดคู้เพราะปวดท้อง ภาวะนี้อันตรายถึงชีวิตหากรักษาไม่ทันเวลา
ปัญหาโรคผิวหนัง หากบริเวณผิวหนัง ขอบหู หรือตามตัว มีอาการขนร่วง ผิวแห้ง หรือพบ "สะเก็ดสีขาวหนาๆ และมีอาการคัน" มักเป็นสัญญาณของเชื้อราหรือไรฝุ่นที่ต้องได้รับการรักษาและพ่นยา/หยดยาอย่างถูกต้อง
น้ำมูกไหลและจมูกเปียก: กระต่ายหายใจทางจมูกเป็นหลัก หากจมูกมีน้ำมูกเปียกชื้น หรือมีเสียงหายใจครืดคราด แปลว่ากำลังมีปัญหาในระบบทางเดินหายใจ

4. เทคนิคการจัดห้องให้ปลอดภัย (Rabbit-Proofing)

การปล่อยให้กระต่ายออกมาวิ่งเล่นในบ้านเป็นเรื่องดี แต่ต้องจัดการพื้นที่ให้ปลอดภัยทั้งต่อตัวกระต่ายและเฟอร์นิเจอร์ของเรา:
สงครามสายไฟ สำหรับกระต่าย สายไฟคือรากไม้ที่ต้องแทะให้ขาด! ควรใช้ท่อร้อยสายไฟพลาสติกแบบหนาหุ้มสายไฟทุกเส้นในบ้าน หรือเก็บขึ้นที่สูงทันทีระวังพื้นกระเบื้องลื่นๆ: กระต่ายไม่มีอุ้งเท้านุ่มๆ เหมือนหมาแมว แต่มีขนหนารองรับใต้เท้า การเดินบนพื้นกระเบื้องลื่นๆ นานๆ จะทำให้ขาแบะและส่งผลต่อข้อต่อสะโพก ควรหาพรมหรือเสื่อน้ำมันแบบไม่ลื่นมาปูในโซนวิ่งเล่น
บอกลาแผลที่ส้นเท้า (Sore Hocks): หากเลี้ยงในกรง ไม่ควรใช้กรงที่เป็นตะแกรงลวดเปลือยๆ เพราะจะกัดเท้ากระต่ายจนเป็นแผลอักเสบติดเชื้อ ควรมีแผ่นพลาสติกรองกรง หรือปูหญ้า/พรมให้นุ่มเท้า

5. สูตรลับการสร้างความผูกพัน (Bonding)

กระต่ายเป็นสัตว์ที่ขี้กลัว การเข้าหาที่ผิดวิธีจะทำให้เขาฝังใจและกลัวคนไปตลอดชีวิต
อย่ารีบอุ้มลอยขึ้นฟ้า การโดนอุ้มลอยขึ้นที่สูงทำให้กระต่ายรู้สึกเหมือนกำลังโดนนกเหยี่ยวโฉบไปกิน (สัญชาตญาณสัตว์ป่า) น้องจะตกใจระแวง
ใช้วิธีลงไปนอนราบกับพื้น ให้ลดตัวลงไปนอนราบกับพื้นในระดับเดียวกับเขา นั่งเล่นมือถือเงียบๆ แล้วปล่อยให้เขาเดินเข้ามาดม สำรวจ หรือปีนบนตัวเราเองเพื่อให้เขาเรียนรู้ว่าเราไม่ใช่ศัตรู
เกาจุดฟิน จุดที่กระต่ายชอบให้สัมผัสมากที่สุดคือ บริเวณหน้าผาก ระหว่างตา และโคนหู หากเราลูบเบาๆ เขาจะยอมหมอบนิ่ง และถ้าได้ยินเสียงเคี้ยวฟันกึกๆ เบาๆ นั่นแปลว่าเขากำลังฟินและไว้ใจคุณสุดๆ ครับ

การเลี้ยงกระต่ายไม่ใช่เรื่องยาก แต่ต้องใช้ความใส่ใจและเวลาอย่างมาก หากคุณเข้าใจวิถีชีวิต อาหาร และการแสดงออกของเขา กระต่ายน้อยตัวนี้จะกลายเป็นเพื่อนแท้ที่อยู่สร้างรอยยิ้มให้คุณได้นานถึง 8-12 ปีเลยทีเดียว!